Rechter dwingt Amerikaans ziekenhuis genderzorg voort te zetten — vanwege een fusiecontract uit 2025

Half januari 2026 kondigde Rady Children's Hospital in San Diego aan zijn Center for Gender Affirming Care per 6 februari te sluiten. Voor de ongeveer 1.450 minderjarige patiënten die er al onder behandeling waren, zou dat het einde betekenen van hun puberteitsremmers, hormonen en begeleiding. Een maand later stond er alweer een rechter tussen het ziekenhuis en die beslissing — niet omdat de rechtbank een oordeel velde over de behandeling zelf, maar omdat het ziekenhuis zich in 2025 contractueel had vastgelegd. Het is een zaak die iets onthult wat in het Nederlandse debat onderbelicht blijft: hoe genderzorg in de praktijk wordt vastgehouden door papier, niet door bewijs.

Wat Rady besloot, en waarom

Rady Children's Health voerde als reden aan dat het vreesde voor het verlies van federale financiering. De Amerikaanse regering had eerder aangekondigd ziekenhuizen die 'gender-affirming care' aan minderjarigen bleven aanbieden, financieel te willen raken. Voor Rady is dat geen kleinigheid: het ziekenhuis ontvangt jaarlijks bijna 500 miljoen dollar aan Medicare-gelden, zo meldde UCSD Guardian op 2 maart 2026. Het ziekenhuis zelf verklaarde tegenover CalMatters dat de beslissing was "gegrond in onze verantwoordelijkheid als non-profit kinderzorgsysteem om alle kinderen te blijven bedienen" — een formulering die opvallend genoeg niets zegt over de medische onderbouwing van de zorg die wordt stopgezet, wel over de financiële risico's van doorgaan.

De aanklacht: geen discriminatiewet, maar een fusiecontract

Californisch procureur-generaal Rob Bonta koos er bewust voor zijn aanklacht, ingediend op 2 februari 2026, niet te baseren op de Unruh Civil Rights Act — de Californische antidiscriminatiewet die voor de hand had gelegen. In plaats daarvan beriep Bonta zich op het ondernemingsrecht: toen Rady in 2025 fuseerde met Children's Hospital of Orange County en Children's Hospital at Mission, bevatte die overeenkomst een clausule die voortzetting van bestaande zorg — inclusief genderzorg — garandeerde tot 2034. Volgens KPBS (2 februari 2026) betekent dat dat de zaak niet draait om de vraag of deze zorg wenselijk of veilig is, maar of een bedrijf zich aan een eerder getekend contract moet houden.

De uitspraak: door tot de volgende zitting

Op 2 maart 2026 gaf rechter Matthew Braner van de Superior Court Rady opdracht de zorg te hervatten, in elk geval tot de volgende zitting op 10 maart. De rechter oordeelde dat het ziekenhuis "pre-emptief" had gehandeld: er waren op het moment van de sluiting geen daadwerkelijke federale kortingen doorgevoerd, aldus UCSD Guardian. Opvallend is de precieze afbakening van het vonnis: puberteitsremmers, hormonen en therapie moeten worden voortgezet, maar operaties vallen er uitdrukkelijk buiten. Zelfs de rechter maakt dus onderscheid tussen omkeerbare en onomkeerbare ingrepen — een nuance die in het publieke debat vaak verdwijnt.

Wat deze zaak blootlegt

De kern van deze zaak is niet medisch, maar juridisch-financieel, en dat is precies waarom hij relevant is voor het bredere beeld. Een ziekenhuis probeert zich te onttrekken aan zorg uit angst voor het verlies van federale Medicaid-financiering voor gendertransitiezorg, en wordt vervolgens teruggefloten — niet door een rechter die de wetenschappelijke onderbouwing van puberteitsremmers en hormonen bij minderjarigen toetst, maar door een contractclausule uit een ziekenhuisfusie. Beide partijen redeneren dus vanuit geld en aansprakelijkheid, niet vanuit patiëntbelang. Dat spoort met een patroon dat zich inmiddels breder aftekent: zorginstellingen die vooral reageren op juridisch en financieel risico, zoals ook zichtbaar is in de groeiende golf detransitie-rechtszaken in de VS, waar aansprakelijkheid inmiddels een grotere motor van beleid lijkt dan medisch bewijs.

Voor gezinnen is het resultaat een zorgtraject dat van maand tot maand wordt beslist op rechtbanken, niet op basis van een stabiel medisch kader. Eén ouder noemde de aankondiging van Rady tegenover CalMatters een "betrayal": "mensen die zeiden 'je kunt ons vertrouwen' werkten opeens samen met de mensen die ons probeerden te schaden." Dat gevoel van onvoorspelbaarheid is zelf al een kostenpost — niet in dollars, maar in het vertrouwen dat ouders en jongeren in een zorgsysteem kunnen stellen dat zijn eigen voortbestaan van zorg laat afhangen van contractrecht in plaats van consistente medische afwegingen.

Bronnen

— Heidi de Marco, "California sues Rady Children's over transgender health care cutoff", CalMatters, 2 februari 2026: calmatters.org
— "California AG sues Rady Children's over decision to end gender-affirming care program", KPBS, 2 februari 2026: kpbs.org
— Carter Lelash, "Rady Children's Hospital to continue providing gender-affirming care, per CA judge's orders", UCSD Guardian, 2 maart 2026: ucsdguardian.org