Lobby — de belangenorganisaties

Het Nederlandse gender-beleid is grotendeels uitbesteed aan een handvol belangenorganisaties die vrijwel volledig op publiek geld draaien — samen ruwweg €28 mln overheidsgeld in 2024.

De spelers en hun geldstroom

• COC Nederland — €12,1 mln (2024), waarvan €6,7 mln via Buitenlandse Zaken naar 250+ buitenlandse partners. Dossier
• Movisie — ~€8,7 mln VWS-instellingssubsidie per jaar. Dossier
• ILGA-Europe — ruim 60% van €5,8 mln uit overheidsgeld (EU + nationale overheden). Dossier
• Atria — ~€3,0 mln, grotendeels OCW. Dossier
• TNN — ~€0,5 mln OCW-instellingssubsidie. Dossier
• Bureau Clara Wichmann — ~€0,16 mln OCW-alliantiegeld.

De cirkel

Een ministerie subsidieert een lobby-organisatie; met dat geld maakt ze lesmateriaal en advies-rapporten; datzelfde ministerie raadpleegt haar vervolgens als "het veld". Rapport en advies zijn dan hetzelfde document, tweemaal langs de overheid gehaald. Geen samenzwering — zelfregulering door belanghebbenden, betaald uit publieke middelen.

Rutgers — een aparte, grotendeels internationale geldstroom

Rutgers (kenniscentrum seksualiteit, voorheen Rutgers WPF) hoort tot hetzelfde institutionele netwerk, maar wordt niet uit de OCW-emancipatiepot betaald: het geld komt vooral van VWS (binnenland) en Buitenlandse Zaken (internationaal). Daarom staat Rutgers hier apart toegelicht en telt het niet mee in de ~€28 mln hierboven — het leeuwendeel is ontwikkelingsgeld dat in Afrika en Azië wordt besteed.

• Totaal budget 2024: €36,4 mln, waarvan €31,4 mln overheidssubsidie (86%).
• Gender-programma's (~€23,5 mln/jaar): de Buitenlandse Zaken-programma's RHRN2 (Right Here Right Now), Generation Gender (Generation G) en Ado Avancé Ensemble — gender-transformatieve SRHR, lopend tot eind 2025.
• Generation Gender-alliantie: €57.024.708 voor 2021–2025 (BuZa, begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), met Rutgers als penvoerder.
• Lange termijn (2014–2024): €268,4 mln rijkssubsidie totaal, waarvan circa €218 mln geïnvesteerd in projecten in Afrika en Azië.
• Binnenlandse component (VWS): lesmateriaal (Week van de Lentekriebels, Lang Leve de Liefde), onderzoek (Seks Onder je 25e) en het ondersteuningsaanbod gender & seksuele diversiteit — een kleiner deel van de resterende ~€5 mln, niet apart becijferd.

Een zuivere "transgender"-post is uit de jaarverslagen niet te isoleren: transgender is een deelthema binnen het bredere gender-/SRHR-werk. Wel is duidelijk dat gender de kern van Rutgers' opdracht en budget vormt. De Nederlandse, aan "de T" toe te rekenen kosten zijn een kleine, niet-uitgesplitste fractie; de grote bedragen zijn internationaal.

Bronnen bij de Rutgers-cijfers

• Rutgers, Jaarverslagen 2014–2024 — rutgers.nl/over-rutgers/jaarverslagen/
• Rutgers, Annual Report 2023 (baten/lasten; programma's RHRN2, Generation G, Ado Avancé Ensemble)
• Ministerie van Buitenlandse Zaken — SRHR-partnerschappen (BHOS-begroting); Generation Gender-alliantie €57.024.708 (2021–2025)
• BAS Consultancy, case "Stichting Rutgers — financiële verantwoording bij een NGO"
• Jaarverslag-analyse Gezin in Gevaar: €31,4 mln subsidie (2024), €268,4 mln (2014–2024), €218 mln in Afrika/Azië

Zie ook het dossier Activisme en Rutgers.